Nhật Bản hôm qua tuyên bố sẽ thực hiện “các bước đi quyết liệt” nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ Iran, để ủng hộ các biện pháp cấm vận của Mỹ nhằm vào chương trình hạt nhân của Tehran.

Ngoại trưởng Nhật Bản Jun Azumi đưa ra những bình luận trên sau khi có cuộc gặp với Bộ trưởng tài chính Mỹ Timothy Geithner, hiện đang có mặt tại Tokyo.

Bộ trưởng tài chính Mỹ Timothy Geithner (trái) và Ngoại trưởng Nhật Bản Jun Azumi tại Tokyo ngày 12/1.

Ông Geithner đang có chuyến công du châu Á tìm kiếm sự ủng hộ từ Trung Quốc và Nhật Bản cho các biện pháp nghiêm khắc hơn nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran trong nỗ lực nhằm kìm chế các tham vọng hạt nhân của Tehran.

Hôm thứ 2, ông Geither đã nêu ra vấn đề với các lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh, nhưng không nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ như tại Tokyo.

“Trong 5 năm qua, chúng tôi đã giảm lượng dầu mỏ nhập khẩu từ Iran”, ông Azumi nói trong cuộc họp báo với ông Geither. “Chúng tôi muốn thực hiện các bước đi kiên quyết và có kế hoạch nhằm giảm hơn nữa lượng dầu này, hiện đang ở mức 10%”.

Nhật Bản là khách hàng mua dầu mỏ lớn thứ hai của Iran và đã hối thúc các quốc gia tại vịnh Péc-xích gia tăng lượng dầu xuất khẩu để bù đắp vào khoản thiếu hụt.

Nguồn cung dầu là rất cần thiết vì nước này đang phải tăng cường dùng nhiệt điện do cuộc khủng hoảng tại Fukushima.

Bộ trưởng Geither đã hoan nghênh động thái của Nhật Bản.

Trung Quốc: “Tăng cường hợp tác”

Chuyến thăm của ông Geither tới Đông Á diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quốc tế gia tăng sau một báo cáo của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết Iran đã bắt đầu làm giàu uranium ở cấp độ cao hơn mức cần thiết để sản xuất điện.

Mỹ đã cáo buộc Iran “coi thường trách nhiệm của chính mình”.

Tại Bắc Kinh, ông Geither đã gặp Thủ tướng Ôn Gia Bảo, Phó chủ tịch Tập Cận Bình và Phó thủ tướng Lý Khắc Cường hôm qua và Phó thủ tướng Trung Quốc Vương Kỳ Sơn hôm thứ Ba.

Mặc dù Trung Quốc không bày tỏ sự ủng hộ các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran nhưng nước này hi vọng và Tehran và IAEA sẽ “tăng cường hợp tác”.

Trung Quốc cũng khẳng định rằng thương mại dầu mỏ của nước này với Iran không liên quan tới vấn đề hạt nhân.

Trung Quốc mua gần 1/3 lượng dầu xuất khẩu của Iran và đã phản đối các biện pháp trừng phạt “đơn phương” của Mỹ chống lại Tehran trong quá khứ.

Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo dự kiến sẽ tới thăm 3 quốc gia sản xuất nhiều dầu mỏ và khí đốt tại khu vực Trung Đông là Ả-rập Xê-út, Qatar và Các tiểu vương quốc Ả-ập thống nhất vào cuối tuần này - một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể đang tìm kiếm các lựa chọn khác cho nguồn cung năng lượng.

Tổng lượng dầu xuất khẩu dầu mỏ của Iran: 2.154 thùng/ngày.

Tiến Huy (Theo Theo BBC)