Chỉ hơn mười ngày nữa, năm 2009 và thập niên đầu tiên của thế kỷ 21 sẽ khép lại. Rất nhiều người cho rằng trong thập niên qua, thế giới mà chúng ta đang sống đã hứng chịu nhiều thảm nạn, vừa do thiên tai và vừa do con người gây ra, cái nào cũng khốc liệt. Theo tài liệu nghiên cứu của The Global Language Monitor, một tổ chức quốc tế chuyên quan sát các cơ quan truyền thông  và báo chí, đã xếp hạng những vấn đề mà họ đánh giá là các sự kiện “nóng” đã được mọi người quan tâm nhiều nhất trong thập niên qua.

Đứng đầu bảng là sự vươn lên của con rồng Trung quốc; tiếp theo là cuộc chiến tại Iraq; khủng bố 11/09; cuộc chiến chống khủng bố do Hoa Kỳ lãnh đạo; cái chết của thiên tài ca nhạc Michael Jackson; ông Obama lên làm tổng thống Hoa kỳ; suy thoái kinh tế toàn cầu (khởi từ năm 2008); cuộc chiến tại Afghanistan; cơn bão Katrina tàn phá thành phố News Orleans của Hoa Kỳ; sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống kinh tế toàn cầu; Thế vận hội 2008 tại Bắc kinh và cuối cùng là trận sóng thần tại châu Á cuối năm 2006.

Ở miệt dưới, nước Úc cũng trải qua năm 2009 bao gồm vui buồn lẫn lộn. Khởi đầu là cơn bão nhiệt đới Ellie xảy vào cuối tháng giêng, tạo ra những cơn mưa như trút nước xuống khu vực phía Bắc Queensland,  khiến nước dâng cao, có nơi dâng cao tới hơn 10 thước. Sau đó vài ngày, tiểu bang Victoria đối đầu với trận cháy khốc liệt ngày thứ bảy 07/02/09, nên được đặt tên là “Black Saturday”, với 173 người chết và hơn 2000 căn nhà bị thiêu hủy cùng nhiều thị trấn lân cận thành phố Melbourne bị cháy ra tro. Đến nay các tổn hại về vật chất cũng như tinh thần cũng chưa phục hồi lại được.

Ngoài thiên tai, trong năm 2009 nước Úc cũng phải đối diện với vấn đề người tầm trú đến Úc bằng thuyền, mà cho đến hôm nay đã có 54 chuyến tàu của người tầm trú bị phát giác trong vùng biển Úc, nâng tổng số người đang đợi thanh lọc trong trại ở đảo Christmas lên hơn 2.000 người. Cao điểm của vấn nạn này là vụ chiếc tàu Oceanic Viking của cơ quan quan thuế Úc. Nguyên vào trung tuần tháng 10, tàu hải quân của lực lượng biên phòng Úc vớt 78 người tầm trú Sri Lanka trên vùng biển quốc tế, và những người này sau đó được chuyễn sang tàu Oceanic Viking để đưa họ vào trung tâm thanh lọc do Úc tài trợ trên đảo Bintan, thuộc Indonesia qua sự thoả thuận của chính quyền hai bên. Nhưng khi tàu Oceanic Viking đến đảo Bintan thì những người tầm trú không chịu lên bờ, viện lý do là họ không tin vào cách làm việc của nhân viên di trú Indonesia, cũng như cách đối xử tệ  hại trong các  trung tâm thanh lọc của Indonesia. Họ yêu cầu được đưa vào đảo Christmas. Sự việc kéo dài hơn bốn tuần lễ bởi sự giằng co giữa ba bên: Úc, Indonesia và tập thể 78 thuyền nhân. Cuối cùng thì nhóm người tầm trú đồng ý lên bờ sau khi được hai chính quyền Úc và Indonesia cam kết thực hành một số điều kiện do họ yêu cầu. Vụ tàu Oceanic Viking đã gây nên tranh cãi mới về vấn đề người tầm trú, vốn đã yên ắng trong những năm cuối của chính phủ Tự do thông qua “giải pháp Thái Bình Dương” với những biện pháp cứng rắn. Xem ra vấn đề người tầm trú vẫn còn gây nhiều nhức đầu cho chính quyền trong năm tới.

Chính trường Úc cũng có nhiều thay đổi quan trọng trong năm 2009, đặc biệt là sự kiện ông Tony Abbott “lật đổ” ông Malcolm Turnbull để làm lãnh đạo đảng Tự do. Điều đáng nói là sự thay đổi này nằm ngoài dự đoán của rất nhiều người, từ giới truyền thông cho tới các chính khách lão luyện. Ngay cả người trong cuộc là hai ông Abbott & Turnbull cũng không hề cho rằng vị trí của họ bị thay đổi trước ngày nghỉ Giáng sinh năm nay. Sự việc bắt nguồn do sự bất đồng ý kiến của nhiều thượng nghị sĩ và dân biểu đảng Tự do đối với ông Malcolm Turnbull qua chủ trương ủng hộ dự luật trao đổi khí thải (ETS) của đảng Lao động cầm quyền, do đó thúc bách ông Abbott thay mặt cho nhóm chống đối đã ra tranh chức lãnh đạo. Việc ông Abbott trở thành lãnh đạo đối lập ở Hạ viên, cũng có nghĩa là dự luật ETS cũng không được thông qua ở Thượng viện. Điều này mở đường cho TT Rudd có lý do tổ chức bầu cử sớm mà nhiều người cho rằng sẽ được tổ chức vào tháng ba năm tới.

Trong năm 2009, nước Úc cũng phải chịu ảnh hưởng bởi cơn khủng hoảng kinh tế & tài chánh toàn cầu. Tuy nhiên, với các biện pháp kích thích kinh tế hữu hiệu của chính phủ liên bang, điển hình là “cú bơm” thứ nhì trị giá hơn 40 tỷ Úc kim, nền kinh tế Úc bắt đầu phục hồi lại với con số tỷ lệ thất nghiệp không vượt quá 8% như dự đoán của chính phủ. Theo công bố của Sở Thống kê liên bang Úc, thì tỷ lệ thất nghiệp cao nhất trong năm 2009 là chỉ vào khoảng 5.8%. Đồng thời do hệ thống ngân hàng tại Úc không bị ảnh hưởng nhiều như các hệ thống ngân hàng tại Mỹ và Âu châu, nên thị trường địa ốc tại Úc không bị khủng hoảng, chẳng những vậy mà còn ăn nên làm ra với số lượng nhà bán gia tăng. Do đó, hôm đầu tháng 12 vừa qua, Ngân hàng Trữ kim (RBA) đã gia tăng thêm 0.25%, nâng lãi suất chính thức lên thành 3.75%. Dưới sự nhận định của các chuyên viên kinh tế thế giới, nước Úc là quốc gia đầu tiên đã vượt qua cơn khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Võ Đông Y